سواد رسانه ای

سواد رسانه ای عبارت است از توانایی تعبیر و ایجاد مفاهیم شخصی از صدها و شاید هزاران نماد آوایی و دیداری که همه روزه از طریق تلویزیون، رادیو، رایانه، روزنامه و مجله و البته پیام های بازرگانی دریافت می کنیم. سواد رسانه ای عبارت است از توان گزینش و انتخاب، توان چالش و پرسش، توان آگاه شدن از آنچه در اطراف ما می گذرد و توان این که انفعالی و در نتیجه آسیب پذیر نباشیم.

از همان لحظه ای که توسط ساعت از خواب بیدار می شویم تا وقتی که ضمن تماشای برنامه های تلویزیونی آخرشب به خواب می رویم، در معرض صدها و حتی هزاران تصویر و اندیشه قرار می گیریم که نه فقط از طریق تلویزیون بلکه از طریق سرخط های روزنامه ها، عناوین روی جلد مجله ها، فیلم های سینمایی، سایت های شبکه، عکس ها، بازی های کامپیوتری و تابلوهای اعلانات شهری و نظایر آن به ما القا می شود.

تاکنون تنها معدودی از افراد، گسترش استیلای رسانه ها بر زندگی ما را مورد سوال قرار داده اند. گرایش این افراد به آن بود که توجه خویش را روی مسایل محتوایی از قبیل صور قبیحه، مسایل جنسی و خشونت در سینما و تلویزیون متمرکز کنند. عده ای از آنان از سانسور طرفداری می کردند حال آنکه عده ای دیگر صرفا از خانواده ها می خواستند در چنین مواردی تلویزیون خود را خاموش کنند. ولی واقعیت امر این است که با وجودی که می توان تلویزیون را خاموش کرد اگر انسان به قله های کوه هم برود باز هم نمی تواند از فرهنگ رسانه ای عصر حاضر فرار کند. رسانه ها دیگر فقط بر فرهنگ ما تاثیر نمی گذارند بلکه آنها خود فرهنگ ما به حساب می آیند.

نقش محوری رسانه ها در فرهنگ جهانی ما باعث می شود که سانسور هیچ گاه موثر واقع نشود، بلکه چیزی که ضرورت دارد تجدید نظر عمده ای است که باید در مورد نقش رسانه ها در زندگانی همه ما صورت گیرد. تجدید نظری که تغییر الگو از یک فرهنگ چاپی به یک فرهنگ تصویری را به رسمیت بشناسد. این تحول از زمانی شروع شد که عکس اختراع شد و این امکان را به وجود آورد که شیء یا بدیلی از یک شیء از زمان و مکان جدا شود اما همچنان واقعی، مشهود و پایدار باقی بماند.

در چنین فضایی، سواد رسانه ای کمک می کند تا چگونگی استفاده از رسانه ها و منابع اطلاعاتی آن ها را یاد بگیریم. اینکه از بین اطلاعات ارائه شده توسط رسانه ها چه مطالبی را کنار بگذاریم به دانش رسانه ای ما برمی گردد. این فرآیند مستلزم دستیابی به سطح معقولی از مهارت ها و دانشی است که بر پایه آن بتوان رابطه فعال تری در ارتباط با رسانه ها در پیش گرفت و از حالت رابطه انفعالی و یک سویه با رسانه ها خارج شد. سواد رسانه ای این امکان را می دهد تا با آموزش و افزایش آگاهی مخاطبان به چارچوب شناختی و انتقادی برسیم که موجب افزایش قدرت مخاطب در تجزیه و تحلیل پیام های رسانه های مختلف همراه با نگاه انتقادی به محتوای آنها دانست(طلوعی، ۷:۱۳۹۰ ).

پیش از مطرح شدن مفهوم سواد رسانه ای، ما تنها توان مطالعه مطالب چاپی را ارزیابی کرده ایم تا بتوانیم به عنوان شهروندانی آگاه و تحصیلکرده در امور جامعه مشارکت جوییم. امروز، خانواده، مدرسه و همه نهادهای جامعه در به دوش کشیدن مسئولیت آماده سازی جوانان برای زندگی در دنیایی از تصویر و واژه و آوا، سهیم هستند و این چیزی است که «سواد رسانه ای» خوانده می شود.

موضوع تحقیق حاضر، بررسی سطح سواد رسانه ای فرهنگیان شهر تهران در مقطع متوسطه است که با روش پیمایش در سال ۱۳۹۲ صورت گرفته است.

مطالب مشابه

پایان نامه بررسی احوال، آثار و آراء فاضل تونی (ره)
پایان نامه تهیه نانولوله کربنی چند دیواره پوشش داده‌شده با پلی آنیلین به‌عنوان جاذب جهت حذف سریع رنگ...
پایان نامه مبانی و قلمرو جرم انگاری حدود در لایحه پیشنهادی قانون مجازات اسلامی در مقایسه با قانون مج...
پایان نامه تامین مالی خارجی ازمحل سهام و بازده سهام برحسب نوع صنعت و اندازه شرکت
پایان نامه ارشد بررسی تاثیر پروژه علمی بر مهارت نتیجه گیری و تفسیر داده ها
پایان نامه تعیین رابطه ابعاد توانمند سازی و جذب منابع مالی و پذیرش خدمات